fbpx

O tym, że prawa autorskie mogą trwać wiecznie, czyli o ochronie Myszki Mickey.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email

Jak długo powinna trwać ochrona majątkowych praw autorskich i po jakim czasie utwory winny trafiać do domeny publicznej? Określenie, jaki czas byłby właściwy dla utrzymywania ochrony autorskich praw majątkowych do utworów w rozumieniu prawa autorskiego, od zawsze stanowiło przedmiot dyskusji  pomiędzy twórcami, czy też wykonawcami ich praw, a użytkownikami domeny publicznej, czyli społeczeństwem.

Czy prawa te można wydłużać w nieskończoność? Przykładem doskonałym do analizy tego zagadnienia jest przykład Myszki Mickey.

Mickey Mouse Protection Act, czyli ochrona praw autorskich w USA

W XX w. Myszka Mickey miała trafić do domeny publicznej już dwukrotnie.

Zgodnie z ustanowioną w 1909 roku regulacją, ochrona prawna majątkowych praw autorskich w USA trwała 28 lat, z możliwością jego przedłużenia na kolejne 28 lat, w przypadku gdy twórca nadal żył. Ustawa ta zmieniona ustawą z 1976 roku, która weszła w życie w 1978 roku, wydłużała ten okres na czas życia autora plus 50 lat po jego śmierci, a w przypadku gdy prawa te należały do osoby prawnej (korporacji) do 75 lat. Ustawą z 1998 roku Copyright Term Extension Act (CTEA), po raz kolejny wydłużono ten okres o kolejne 20 lat. Ustawa ta rozciągnęła czas trwania praw Disneya przez co postać Myszki Mickey nie może być w pełni swobodnie wykorzystywana w domenie publicznej jak na razie do końca 2036 roku.

Czas trwania autorskich praw majątkowych w Polsce i w UE

Okres ochrony utworów również zmieniał się – w ustawie z 1926 roku było to 50 lat od śmierci autora, w ustawie z 1952 – lat 20, zmiany uchwalone w 1975 roku wydłużały te czas do 25 lat. W ustawie z 1994 roku wydłużono trwanie autorskich praw majątkowych do lat 50. Nowelizacja ustawy uchwalona w 2000 roku finalnie ustaliła okres ochrony na 70 lat od śmierci twórcy. Powyższy termin został ujednolicony i obowiązuje na terenie całej Unii Europejskiej.

Podsumowanie

Co w praktyce oznacza 70 – letni okres ochronny dot. majątkowych praw autorskich?

Wskazuje on czas, przez który nie ma możliwości swobodnego i nieodpłatnego korzystania z utworów objętych chroną. Wyjątek w tym zakresie stanowi fair use (czyli dozwolony użytek), którego zakres ostatnio uległ rozszerzeniu, zwiększając tym samym uprawnienia użytkowników domeny publicznej (np. prawo cytatu, o zmianach możesz przeczytać w Czym jest prawo cytatu?).

Pomóż nam dotrzeć do innych osób! Udostępnij ten artykuł dalej, niech więcej osób uzyska dzięki niemu potrzebną wiedzę. Dziękujemy!

Przydał Ci się ten artykuł? Udostępnij go!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email

Weź udział w dyskusji, napisz komentarz!

Skip to content