fbpx

Obniżki i podwyżki – kiedy promocje są legalne? „żonglowanie cenami” 

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email

Zbliża się czas wielkich wyprzedaży, a w głowach sprzedających lęgnie się cała masa pomysłów jak zwiększyć zainteresowanie kupujących swoimi produktami. Promocje i obniżki cen to naturalnie jedna z najczęściej stosowanych metod i jak się nierzadko okazuje – najbardziej trafiona. Niestety u stóp takich działań często leżą także inne praktyki – chociażby wcześniejsze podwyższanie cen. Czy takie działania rzeczywiście są zgodne z prawem? 

Podsumowanie na start! 

Nie chcesz czytać całego artykułu? Zapoznaj się z Naszym podsumowaniem poniżej: 

  1. Konsumentem jest każda osoba fizyczna dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. 
  2. Cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. 
  3. Jeśli pojawiają się rozbieżności lub wątpliwości związane z ceną konsument ma prawo żądać zapłacenia najkorzystniejszej dla niego ceny. 
  4. Nieuczciwi sprzedawcy muszą pamiętać, że konsumenci są chronieni przez ustawę o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. 
  5. „Żonglowanie cenami” polegające na sztucznym podwyższaniu cen w celu ich późniejszego obniżenia wprowadza konsumentów w błąd. 
  6. Konsumentowi zgodnie z art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym przysługuje szereg roszczeń w stosunku do nieuczciwego sprzedawcy. 

Kupujesz w sklepie – jesteś konsumentem 

Dokonywanie zakupu określonych towarów od przedsiębiorcy przez osoby fizyczne wiąże się z pozostawaniem w roli konsumenta. Definicja tego pojęcia znajduje się w przepisach Kodeksu Cywilnego: 

Art.  221   
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. 

Definicja ta stosowana jest także w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, która wpływa bezpośrednio na relację wspomnianych podmiotów ze sprzedawcami, tj. przedsiębiorcami. Ze statusem konsumenta wiąże się wiele uprawnień i całe spektrum dość szerokiej ochrony.  

Czym jest cena i kto ją ustala? 

Cena – w rozumieniu przepisów ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług to:  

Art.  3 
1. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 
1) cena – wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę; 

Cena jest także obligatoryjnym elementem umowy sprzedaży, zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego. Jeżeli nie jest określona – wówczas nie można mówić o umowie tego typu. Już na wstępie należy zaznaczyć, że kwestie ustalania ceny należą do sprzedawcy. Ma on prawo wskazać zgodnie z własnymi wymogami i kryteriami jej wysokość. 

Wątpliwości co do ceny  

Regulacje prawne dotyczące cen, nabywania produktów drogą kupna przez konsumentów od przedsiębiorców zasadniczo mają na celu uniknięcie powstawania jakichkolwiek wątpliwości. Jednakże praktyka pokazuje, że wciąż jest wiele sytuacji, w których konsument nie jest pewny jaką wysokość rzeczywiście ma cena produktu.  

W sytuacji, gdy na przykład: produkt jest oznaczony za pomocą dwóch cen, obniżka jest niejasna lub konsument ma jakiekolwiek inne wątpliwości warto pamiętać o art. 5 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług: 

Art.  5 
W przypadku rozbieżności lub wątpliwości co do ceny za oferowany towar lub usługę konsument ma prawo do żądania sprzedaży towaru lub usługi po cenie dla niego najkorzystniejszej. 

Nieuczciwe praktyki Sprzedawców 

Starając się przyciągnąć potencjalnych konsumentów Sprzedawcy nierzadko uciekają się do różnych działań, które niekiedy stanowić mogą naruszenie prawa a co gorsza – godzić w interesy osób kupujących. 

Na takie okoliczności została uchwalona ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym – jej regulacje określają między innymi czego nie mogą robić Sprzedawcy. Nieuczciwa praktyka rynkowa w świetle przepisów tej ustawy to: 

Art.  4. 
1. Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. 

Wprowadzanie konsumentów w błąd – „żonglowanie cenami” 

Wśród sprzedawców kwitnie stosowanie niedozwolonej „żonglerki cenami” – mowa o sytuacji, w której ceny są sztucznie zawyżane na dzień lub nawet wieczór przed planowaną obniżką. W konsekwencji konsumenci sądzą, że kupują produkt droższy po znacznie niższej cenie, podczas gdy w rzeczywistości obniżka jest niewielka, bo regularna cena produktu wcale nie jest tak wysoka jak podawana. 

Powyższa sytuacja wprowadza konsumentów w błąd, który w tym przypadku polega to na wywołaniu wrażenia, że zaoszczędzają więcej pieniędzy niż w rzeczywistości. Wprowadzenie w błąd wiąże się z podjęciem przez konsumenta decyzji, której w normalnych warunkach by nie podjął. 

Nieuczciwy Sprzedawca a prawa konsumenta 

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym nakłada na łamiącego jej regulacje odpowiedzialność cywilną. W art. 12 tego aktu prawnego wyszczególniony jest katalog roszczeń, który przysługuje konsumentowi w sytuacji, kiedy ma do czynienia z nieuczciwymi praktykami ze strony sprzedawcy.  

Konsument może żądać: 

  1. zaniechania stosowania praktyki niezgodnej z prawem; 
  2. usunięcia skutków tej praktyki; 
  3. złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie; 
  4. naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, w szczególności żądania unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów związanych z nabyciem produktu; 
  5. zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej, ochroną dziedzictwa narodowego lub ochroną konsumentów. 

Czy obniżanie cen jest legalne? 

Co do zasady – tak.  

Stosowanie okolicznościowych obniżek cen jest prawem sprzedawcy, jednak należy pamiętać, że aby cały proces był zgodny z prawem konsumenci muszą zostać o tym rzetelnie poinformowani. Przez „rzetelnie” rozumieć należy informacje jasną i klarowną dla jej odbiorców – nie wystarczy umieszczenie etykiety w innym kolorze na produkcie lub wskazanie różnicy pomiędzy ceną wyższą, a obniżoną.  

Dodatkowo obniżanie cen powinno być po prostu uczciwe – nie powinno się wcześniej zawyżać cen albo podawać nieprawdziwych informacji. 


Potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej?

Potrzebujesz pomocy w napisaniu umowy, regulaminu,
a może konsultacji prawnej w temacie związanym z artykułem?


Możesz napisać do mnie na a.szczudlo@creativa-legal.com

Podsumowanie 

Warto pamiętać, że nie każda promocja jest korzystna a nie każda obniżka cen tak duża, jak podają. W sklepach zarówno stacjonarnych, jak i internetowych wciąż kwitnie stosowanie powyżej opisanych, niedozwolonych praktyk. Nie oznacza to jednak, że stosowanie promocji jest nielegalne – obniżanie cen jest dozwolone i z pewnością dobre dla konsumentów. Wszystko jednak powinno odbyć się zgodnie z prawem, tak aby obie strony odniosły korzyść.  

Artykuł powstał przy współpracy zespołu kancelarii Creativa.

Zdjęcie autorstwa Karolina Grabowska z Pexels.

Przydał Ci się ten artykuł? Udostępnij go!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email

Weź udział w dyskusji, napisz komentarz!

Nowy newsletter
dla e-commerce prawo+

  • Bezpłatne materiały edukacyjne przygotowane przez specjalistów.
  • Wiedza, która uchroni Cię przed wpadkami i karami.
  • Omówienie konkretnych przypadków a nie suche ustawy.
  • Praktyczne wyjaśnienia i wskazówki.
  • Dostęp do zamkniętych szkoleń on-line prowadzonych przez praktyków.

Aktywując przycisk pod formularzem, wyrażasz dodatkowo zgodę na otrzymywanie treści edukacyjnych, informacji o produktach i usługach fundacji Instytut Prawa Mody np. o nowych artykułach, czy kursach on-line. Przeczytaj, w jaki sposób przetwarzamy Twoje dane osobowe w naszej Polityce prywatności.

Skip to content